Say tàu xe
Mùahè cũng là mùa du lịch, nhưng cứ nghĩ tới chuyện phải ngồi từ vài đếnhàng chục giờ trên tàu, xe, máy bay là nhiều người thấy sợ bởi chứngsay xe. Với các bí quyết của Tịt Tuốt tui, hi vọng bạn có thể vi vu bấtcứ đâu...
Cứ lên xe là say
Cơthể chúng ta có một cơ chế giữ thăng bằng gồm tai trong (theo dõi sựthay đổi phương hướng), mắt (quan sát hướng chuyển động), thụ thể áplực (ở da và chân, mông), thụ thể cảm giác ở cơ, khớp (biết phần nàocủa cơ thể đang chuyển động) rồi truyền tất cả các thông tin ấy đến cơquan xử lý là não và tủy sống để điều chỉnh.
Khichúng ta đi xe hơi, tàu thủy, máy bay, nếu sự chuyển động của cácphương tiện hoạt động ăn nhịp với các cơ quan thì ta thăng bằng được.Nhưng ở một số người cứ đu đưa, tròng trành là não không liên kết đượccác thông tin từ bên ngoài đưa vào (đặc biệt là thông tin từ một cấutrúc gọi là tiền đình ở tai trong) nên bị say tàu xe. Nếu sau khi xuốngxe rồi bạn vẫn còn bị “say” trong vòng 1 - 2 ngày kế tiếp phải nằm bẹpở nhà, thì đó là “bệnh lý tàu xe”.
Triệuchứng thường thấy là chóng mặt, khó chịu, nôn nao. Nhẹ thì những triệuchứng này qua đi, bạn thích nghi dần. Nặng hơn, bạn thấy tiết nướcmiếng nhiều, buồn nôn và nôn, kèm theo toát mồ hôi, người xanh tái, thởnhanh, nông. Có người phải bỏ chuyến đi vì cảm thấy quá mệt mỏi hoặckhông thể chịu đựng thêm được. Có người đã từng một lần say đến ói ramật xanh, mật vàng, sẵn tâm lý sợ hãi, bước lên xe ngửi mùi xăng là bịsay. Có người thì mùi của nệm xe cũng gây ra “say”.
Nếutrong xe có người hút thuốc lá, người có mùi hôi hoặc một bà xức nướchoa, tiếng trẻ quấy khóc, xe chở quá số lượng người làm không khí ngộtngạt đều là yếu tố thuận lợi thúc đẩy say xe nặng hơn. Tay nghề của tài xế cũng ảnh hưởng đến việc say xe. Tài xế tay nghề cao,biết tránh ổ gà, lái nhẹ nhàng qua khúc cua, chạy với tốc độ vừaphải... cũng làm giảm tình trạng say xe.
Phụnữ và trẻ em dễ bị say xe hơn, vì họ thuộc loại thần kinh dễ mất cânbằng. Nếu cứ chuẩn bị tâm lý là sẽ say, lên xe mở bao để “hứng” các móntừ dạ dày thoát ra, thì triệu chứng nôn ọe sẽ sẵn sàng xuất hiện khi xevừa lăn bánh. Lại có người suy luận rằng: Nhịn đói thì đỡ ói. Sai lầm!Bụng đói, dịch vị sẽ tiết ra nhiều hơn thì ói ra dịch vị chua nồng. Sẽcó bạn bảo: “Vậy thì ta ăn một bữa no căng, muốn tới đâu thì tới!”. Lối nghĩ này cũng không đúng.
Sự tròng trành của phương tiện có khác gì stress, nó làm cho quá trình tiêu hóa chậm lại. Dạ dày căng phồng đến mức ậm ạch sẽ xảy ra “Tức nước vỡ bờ”.Sẽ là đơn giản nếu ta chọn một gói mì, hay tô phở có ớt cay và rauthơm, lại ăn nóng, là hài hòa và không quá tải. Một củ khoai luộc cũnglà món ăn hữu ích, kinh nghiệm dân gian là ăn khoai sống nhưng bạn cẩnthận, kẻo lại bị thêm đau bụng. Nếu bạn nghĩ rằng say thì nhịn uống,không phải thế! Tế bào não bị khát lập tức làm cho triệu chứng say trởnên nghiêm trọng hơn, vì thiếu nước, chúng cũng chả khác gì “thằngkhùng”, làm việc không ăn nhịp nữa.
Phòng tránh: Đơn giản, rẻ tiền...
Chỉ cần chuẩn bị một số biện pháp đơn giản sau đây, bạn có thể yên tâm bước lên xe:
* Tinh dầu quýt: Cótác dụng chống co thắt dạ dày, ruột nên chống nôn khi đi tàu xe. Tinhdầu còn giúp an thần nhẹ làm cân bằng hệ thống thần kinh. Bạn có thểmua ít trái quýt, ăn từng múi, vỏ quýt gấp lại thành một ống nhỏ nhétvào hai lỗ mũi, hay nặn cho tinh dầu bay vào mũi cũng được. Nếu cáchãng lữ hành xịt tinh dầu quýt trên xe sẽ giảm thiểu lượng người bị sayxe.
* Gừng: Trướcghế ngồi mà bạn có một ly trà gừng ấm thì còn gì bằng. Mowrey vàClayson người Mỹ (1982) đã làm thí nghiệm so sánh gừng và Dramamin(thuốc chống say xe) nhận thấy 940mg bột gừng khô có hiệu lực chống sayhơn 100mg Dramamin, trong khi gừng không gây ra cảm giác buồn ngủ, khômiệng, táo bón và bí đái như dùng Dramamin. Một nhóm các nhà nghiên cứuAnh cho rằng tác dụng chống say tàu xe của gừng là do làm êm dịu dạdày.Trước khi lên xe, bạn mang theo 1 củ gừng tươi đã xắt lát, thỉnhthoảng ngậm 1 lát. Bạn có thể dùng 1 - 2 lát gừng dán lên rốn, băng lạicũng có tác dụng, đặc biệt với trẻ nhỏ sợ vị cay của gừng.
* Ngồi ghế trước: Đểkhông bị xóc, mắt luôn nhìn thẳng về phía trước sẽ đỡ say hơn. Chẳngmay vẫn choáng váng, hãy nhắm mắt, hít thở sâu và đung đưa người theonhịp xe lăn. Hãy tập trung vào vấn đề khác: Chẳng hạn kể chuyện tiếulâm gây cười. Những bạn gái trẻ thường rì rầm kể chuyện yêu đương, cũnglà cách chống say xe hữu hiệu. Vì thế, trong những chuyến du lịch, nếuhướng dẫn viên dí dỏm, hay pha trò, thì trên xe gần như không có ngườibị say.
* Bấm huyệt hợp cốc: Nằm giữa ngón cái và ngón trỏ. Bấm cho đến khi tê là đạt yêu cầu.
* Chữa say bằng tượng số bát quái: Theo tượng số bát quái, số 7 tương ứng với dạ dày thuộc dương thổ. Số 2 tương ứng với ruột già thuộc kim. Số0 thêm vào để tăng tính hoạt hóa của âm và dương. Số 6 là tượng số củathận, số 4 là tượng số của can. Nếu bạn đọc liên tục 720640 sẽ có tácdụng giáng khí tang dương nên không bị say xe nữa. Và cuối cùnglà dùng thuốc. Thị trường của ta có Nautamine, uống trước khi lên tàuxe 1 giờ, và khi lên xe cứ kiếm một ghế để ngả lưng mà... ngủ. Có ngườisợ nôn, nên ra tiệm thuốc mua loại chống nôn như Motilium, Peridys.Cũng cần nói thêm: Say xe, đi riết cũng quen và hết say, bởi cơ thểluôn có cơ chế điều chỉnh. Đừng “trang bị” tâm lý lo sợ thì các triệuchứng “say” sẽ nhanh chóng “bay” ra khỏi não của bạn. TTO
0 Response to "Say tàu xe"
Post a Comment