Trẻ cần bú mẹ càng sớm càng tốt

Nhiều bà mẹ vẫn biết sữa mẹ là tốt nhất đối với trẻ, nhưng cũng không hoàn toàn chỉ cho con bú mẹ vì nhiều lý do: mẹ đi làm sớm, mẹ bị bệnh, sợ xấu,... thế là vô tình để bé mất đi nguồn dinh dưỡng quý giá trong năm đầu đời, nhất là giai đoạn sơ sinh.

Trẻ sơ sinh được xác định từ lúc mới sinh cho đến 30 ngày tuổi. Trẻ khỏe mạnh sẽ có những cử động vung tay, vung chân nhanh nhẹn và khóc rất to, bé có thể mở mắt và đưa môi hồng bé xíu tìm kiếm vú mẹ, vì vậy phải cho bé bú sữa mẹ càng sớm càng tốt, ngay trong giờ đầu sau sinh để bé không bị đói và không bị hạ thân nhiệt.

Nếu mẹ phải sanh mổ còn mệt, nên cố gắng cho bé bú trong vòng 5-6 giờ đầu, cho bé bú càng nhiều lần càng tốt, mỗi lần bú khoảng 5 phút. Khi cho bé bú, tình cảm yêu thương giữa mẹ và bé sẽ phát triển, giúp cho sữa mẹ có lại sớm hơn và với số lượng nhiều hơn. Bà mẹ đủ sữa cho con bú thật no, là bé nhận đủ các chất dinh dưỡng, giúp bé phát triển trí não và cân nặng tốt. Bé bú sữa mẹ có chỉ số thông minh cao hơn các bé bú sữa khác, trường hợp không có sữa mẹ, cho bé bú sữa ngoài cũng phải đảm bảo cho bé bú đủ no.

Sự quan tâm của mẹ

Giai đoạn này vô cùng quan trọng với trẻ, bởi trẻ phải làm quen với môi trường sống mới khác hẳn với lúc bé còn nằm trong bụng mẹ, không chỉ chuyện bú mớm, bé cần được theo dõi kỹ các vấn đề biểu hiện trên cơ thể như: nhịp thở, giờ bú, giấc ngủ, màu da, cuốn rốn, và cả những lần tiêu, tiểu của bé… để kịp thời phát hiện các thay đổi bất thường.

Nhịp thở: Sau khi chào đời, bé phải tự thở bằng chính buồng phổi của mình, vì vậy cần phải chú ý xem nhịp thở bé có đều không? Môi và da bé hồng hào hay tím tái, trung bình bé thở 40-60 lần/ phút, bé đủ tháng khi thở lồng ngực và bụng di động cùng chiều với nhịp thở, trường hợp nếu bé thở nhanh trên 60 lần/phút hoặc quá chậm dưới 40 lần/ phút, kèm theo những tiếng khò khè, môi và da bé tím tái, phải khẩn trương đưa bé đến bệnh viện.

Giấc ngủ: Sau khi sinh bé ngủ rất nhiều, vì bé chưa quen với môi trường sống mới, bà mẹ cần theo dõi khoảng 1-2 giờ thì cho bú một lần. Hãy cho bé được nằm chung với mẹ để giữ ấm bé bằng chính hơi ấm của mẹ, nếu để bé nằm giường nôi riêng phải để gần với giường mẹ, để tiện việc chăm sóc và đề phòng những bất trắc có thể xảy ra cho bé.

Vàng da sinh lý: Trong 1-2 tuần lễ đầu bé thường xuất hiện dấu hiệu vàng da, gọi là vàng da sinh lý, thời kỳ này sớm qua đi ở những bé bú tốt, lượng Protein và Lipid trong sữa mẹ giúp bé ít bị vàng da hơn những bé bú ít. Kết hợp với việc cho bé tắm nắng sáng, giúp bé mau hết vàng da, nếu vàng da kéo dài và ngày càng chậm hơn, cần đưa bé đến bệnh viện ngay.

Tắm bé: 1-2 ngày nên tắm cho bé 1 lần, chỗ tắm phải kín gió, dùng các loại xà phòng nhẹ, tắm thật nhanh bằng nước ấm và tuyệt đối không để nước vào lỗ tai bé. Sau khi tắm xong dùng khăn bông quấn bé lại để tránh lạnh.

Mắt và mũi: Việc chăm sóc mắt và mũi của bé cũng rất quan trọng. Dùng nước muối sinh lý 9/1000 thấm ướt tăm bông lau sạch mắt và hốc mũi của bé mỗi ngày 1-2 lần.

Chăm sóc rốn: Thông thường trong 1-2 tuần lễ đầu, rốn khô và tự rớt ra, một ngày có thể lau rốn cho bé bằng tăm bông thấm Alcoll-Iod, dùng gạc vô khuẩn bọc rốn và băng lại cho bé. Trường hợp rốn ướt có mùi hôi, kèm theo bé sốt nên đưa bé đến ngay bệnh viện để được điều trị kịp thời, tránh nhiễm trùng rốn có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của bé.

Vệ sinh: Những ngày đầu, phân su của bé có màu đen, dẻo, sệt. Bé đi nhiều lần trong ngày, sau đó phân nhạt dần và có màu vàng. Cứ mỗi lần bú no là bé thường đi tiêu, đó cũng là điều bình thường, bà mẹ không nên lo lắng tìm mua thuốc cầm ỉa cho con uống vì sẽ làm nguy hiểm đến đường ruột của bé. Khi bé tiêu tiểu phải được lau dọn sạch ngay, tránh ẩm ướt gây hăm da bé.

Bé bú nhiều sẽ tiểu nhiều lần, nước tiểu trong, điều đó chứng tỏ sức khỏe của bé tốt. Giai đoạn này nên đưa trẻ đi chủng ngừa lao và viêm gan siêu vi B để phòng bệnh. Đưa bé đi khám và theo dõi sức khỏe định kỳ tại cơ quan y tế để sớm phát hiện và ngăn ngừa bệnh tật.

BS. Đỗ Thị Nga